Làng gần nhất – Nghệ thuật gián tiếp – Franz Kafka

“Ông tôi thường nói: – Cuộc đời ngắn ngủi đến kì lạ. Đối với ông, ngoái nhìn lại, cuộc đời dường như bị thu ngăn đến nỗi ông chẳng thể hiểu, chẳng hạn như, việc một chàng trai trẻ quyết định cưới ngựa đến làng bên cạnh mà không hề lo sợ – cho dù không có sự cố nào xảy ra, thì ngay cả tuổi thọ trung bình của một cuộc đời hạnh phúc bình thường hẳn cũng không đủ cho thời gian chuyến đi ấy”.

Tuy vẻn vẹn chưa đến một trăm chữ nhưng “Làng gấn nhất” vẫn được coi là một chuyện ngắn, bởi nó có người kể chuyện (người kể ở ngôi thứ nhất), có nhân vạt, ba người : tôi, ông tôi và chàng trai; có hành động truyện: đi đến làng bên cạnh ….

Nhưng nếu hiểu theo cách truyền thống thì văn bản này chẳng có gì đáng nói. Nghĩa đen của chuyện là cuộc đời quá ngắn ngủi đến nỗi chàng trai kia không đi được đến làng bên cạnh còn ông lão là người chiêm nghiệm sự ngắn ngủi đó.

Sự phi lí của câu truyện ở chỗ tại sao chàng trai trẻ khỏe có phương tiện đi lai (con ngựa), không gặp trở ngại gì lại không thể đến được cái đích của mình. Mà cái đích ấy nào có xa xôi gì (làng bên cạnh). Như vậy có 2 giả thuyết được đặt ra: Nhân vật “ông tôi” ấy hoặc là một nhà thông thái hoặc là đã … lẩm cẩm. Bới tín hiệu “thường nói” và nét đặc trưng tuổi tác gợi cho ta điều đó. Vấn đề ở đây là khi bạn đọc tác phẩm của Kafka thì hiểu theo hướng nào cũng chấp nhận được……………….hix hix ,thật là mông lung và 3 phải ……….

Ở đây ta chỉ có thể hiểu được thông điệp mà Kafka gửi đến chứ không thể và không bao giờ đưa ra được kết luận cuối cùng. Đối với Kafka, động từ thích hợp dùng trong phân tích giá trị tư tưởng nghệ thuật luôn là “Dường như”. Dường như ông ấy muốn dạy tôi rằng cuộc đời ngắn ngủi nên cháu cần phải phấn đấu hơn nữa. Nhưng dường như ông ấy hẳn muốn đưa ra triết lí bi quan rằng cuộc đời ngắn ngủi quá, phấn đấu là gì cho mệt. Cả 2 cách hiểu này đều đúng với câu chuyện.

Phải chằng Kafka cổ vũ cho tư tưởng bi quan? Điều này có thể dễ hiểu bởi chẳng nhà văn lớn nào của thế giới lại đi cổ vũ cho lối sống yếm thế của con người. Con người càng khao khát vươn lên bao nhiêu thì nhà văn với tư cách là người nắm phần hồn của nhân loại càng có khát vọng vươn lên mãnh liệt hơn, ngay cả khi họ đề xuất sự tách li, cô độc, bi quan của con người.

Đọc tác phẩm chắc hẳn bạn sẽ thấy sự trung hợp, tôi là chủ thể chiêm nghiệm, chàng trai là đối tượng chiêm nghiệm. Có thể khi đọc truyện ngắn này bạn sẽ thấy một chút gì đó của mình :)

Trong các tác phẩm của Kafka, ông thường miêu tả nhân vật chính cô độc, bị vây hãm bỡi những rắc rối của thế giới xung quanh, và họ chống lại để tồn tại. Tôi rất yêu thích một câu nói của ông: “Tôi thường giải quyết rắc rối bằng cách để nó giằng xé mình”, câu nói làm toát lên sự yếu đuối trong tâm hồn Kafka, phải chăng ông không tự tin vào bản thân?

Không hẳn ông có cái nhìn bi quan về cuộc sống, ông muốn nhắc nhở chúng ta rằng, nếu chúng ta có cái nhìn quá lạc quan về cuộc sống, thì rất dễ dẫn đến sự hoang tưởng về con người, về những gì tốt đẹp mà xã hôi mang lại. Nhiều khi chúng ta để những nỗi lo, sự cực khổ “giằng xé” bản thân mình, ông coi đó là cách để tôi luyện tư cách và phẩm chất con người.

Trong câu chuyện trên, chàng trai hẳn đã cưỡi ngựa lên đường, nhưng chuyện có đến được “làng gần nhất ” hay không thì vẫn còn phải bàn :). Ta biết ngôi làng gần nhất đó là mục tiêu hướng đến của chàng trai và ta biết dẫu có tài giỏi đến mức nào đi nữa thì chàng trai cũng không đến được cái làng đó. Điều phi lí được đặt ra là: “Làng gần nhất, là mục tiêu của người nuôi khát vọng và có năng lực nhưng chẳng thể nào tiếp cận nổi”. Ngoại trừ cảm quan bi đát về giới hạn của con người, ta thấy cứ mỗi bước phấn đấu, chàng trai ấy đều có khả năng tiếp cận được cái đích của mình. Thì ra cái đích của chàng trai là hình ảnh ẩn dụ cho mục tiêu cao cả nhất của cuộc đời. Nhưng trong cuộc sống, chẳng có ai thỏa mãn với những gì mình đạt được trước khi đặt chân vào nấm mồ. Vậy nên vĩnh viễn làng gần nhất lại là làng xa nhất -  cái đích lí tưởng luôn vẫy gọi con người vươn đến. CHo dù trong cuộc đời, chúng ta thành công hay thất bại thì khát vọng vượt lên mình luôn là thách thức để hướng con người đến bến bờ hạnh phúc hơn.

About these ads

About iamhyunkel

Đẹp trai, có xe đạp riêng :)
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s